Maart 2012: Het huwelijk

Tot welke hoogte is namedropping interessant en functioneel? En wat zijn de voorwaarden om het goed te doen? De discussie over Het huwelijk cirkelde rond die kwestie. 

Als je alle verwijzingen herkent, alle genoemde auteurs zelf ook kent, voegt dat dan iets toe aan het verhaal? Maakt dat het beter, en, omgekeerd, doet dat iets af aan de leeservaring van degene die het niet herkent? Of kun je rustig aan die verwijzingen voorbijgaan zonder dat je de essentie van het boek uit het oog verliest? 

Het intellectuele spel met deze manier van namedropping was voor een aantal van ons herkenbaar uit de studententijd (maar ook nog wel uit het heden). Niet iedereen had daar even goede herinneringen aan, maar het was wel knap hoe Eugenides in het boek die sfeer opriep. 

Een belangrijke voorwaarde is wel dat alle gegeven informatie klopt. Machteld had de indruk dat dat bij de literaire en filosofische verwijzingen wel het geval was. Maar de verschijning van een band Motordeath in een rijtje met bands uit die tijd (Nazareth, Black Sabbath, Judas Priest) wekt argwaan. Een zoektocht op Google zonder resultaat doet toch vermoeden dat hier Motorhead wordt bedoeld. En ook de manier waarop Leonard met preparaten omgaat in het lab is niet helemaal correct. Heeft dat gevolgen voor de betrouwbaarheid van de overige verwijzingen? 

De titel vonden we slecht vertaald. The marriage plot dekt veel beter de lading, ook al wordt die titel aan het einde van het boek wel iets te opzichtig geduid. Maar ja, hoe vertaal je dat in correct en aansprekend Nederlands? De huwelijksroman? Huwelijksplot? 

Al met al hielden we een positief gevoel aan dit boek over. De manische depressiviteit van Leonard was goed beschreven, en het was gemakkelijk om mee te voelen met Madeleine. Zij wilde aan veel standaarden voldoen, maar ook weer niet, en zag niet altijd de gevolgen van dingen, bijvoorbeeld van de ernst van Leonards toestand. 

Frappant vonden we het dat het ook bij dit boek meteen duidelijk was dat het in Amerika speelde. Het gaf een heel Amerikaans gevoel, net zoals bijvoorbeeld Franzen. Maar wat maakt het zo Amerikaans? Daar denken we nog even over na.

November 2011: Post voor mevrouw Bromley

De Eerste Wereldoorlog blijkt voor ons allemaal een relatief onbekend deel van de geschiedenis te zijn. Een deel van de avond wisselen we dan ook uit wat we ervan weten. Gezamenlijk komen we een heel eind, hoewel niemand weet waarom Nederland neutraal bleef in deze oorlog.

We weten wel wat andere boeken over het thema te noemen, en sommigen hebben die ook gelezen. De vraag is dan of dit boek hierop een aanvulling is, of dat bijvoorbeeld Faulks (Birdsong) en Remarque (Im Westen nichts neues) niet te overtreffen zijn.
Allemaal vinden we het thema interessant en hebben we enige vorm van fascinatie voor die vreemde vorm van oorlogvoeren, met loopgraven. De kijkers van de tweede serie van Downton Abbey zien ook veel dat ze bekend voor komt.

Maar goed, het boek zelf. De overheersende stemming is positief. Kritische kanttekeningen zijn er van Noor en Driever (over de mail). Noor vond het op zich wel mooi, maar kreeg er geen rillingen van terwijl ze dat wel had gehoopt. We zagen allemaal een beetje op tegen het aantal pagina's, maar tijdens het lezen bleek dat geen enkel probleem. Het leest gemakkelijk en je blijft nieuwsgierig naar het verloop.

De discussie verliep langs de vraag of het tweede deel van het boek (in de loopgraven) nu wel of niet en goede toevoeging is op het eerste deel. Het eerste deel werd erg gewaardeerd. De verhaallijn rond de vader van John heeft veel indruk gemaakt, evenals de schets van de Engelse maatschappij in die tijd. Er zijn verschillende verhaallijnen waar nog even over doorgepraat wordt: Johns liefde voor Mary (tenenkrommend, ziet hij dan niet dat het niks wordt?), de vriendschap met William (wat voegt die eigenlijk toe aan het geheel?), de dood van Johns vader (zelfmoord of lijdzaam afwachten als het toch al mis gaat?).

John zelf wekt wat irritatie, hij loopt voor alles weg, dus wat dat betreft is het prettig dat hij in deel 2 in actie komt. Maar mooi in deel 2 is ook de spiegeling dat zowel John als Martin op zijn vader lijkt en daardoor in de problemen komt. De beschrijvingen van de oorlog zijn levendig. Het tweede deel zorgt ervoor dat je op een andere manier naar het eerste deel gaat kijken.

Veel lof is er ook voor Stefan Brijs, die zulke verschillende boeken weet te schrijven.

Oktober 2011: Vissen veranderen bij kou van zwemrichting

De mooiste alternatieve titel voor dit boek kwam van Rutger: Extreem koud en steeds dichterbij. Verder waren we het er over eens dat de titel, hoewel erg lang, de lading toch wel dekte. Iemand merkte wel scherp op dat met zo'n moeilijke titel en zo'n ingewikkelde auteursnaam moeilijke vragen in de boekhandel voor de hand liggen. (Sander had het boek dan ook in een boekhandel tussen de natuurboeken aangetroffen).

Het werd geen heel lange discussie deze avond. De kernvraag bleef of het bezwaarlijk is als een boek een keer lekker over the top is, zoals een romantische Kerstfilm waar uiteindelijk alles maar dan ook alles goedkomt. Het genre had duidelijk voor- en tegenstanders. Iedereen was het er over eens dat het boek gemakkelijk leest en zeker vermakelijk is.
Briljant? Nee. Echte literatuur? Ook niet.
De voorstanders van het genre vonden het lekker lezen, en vonden het geen probleem om na het dichtslaan va het boek alles weer te vergeten. De tegenstanders mopperden over bordkartonnen personages en voor de hand liggende verhaallijnen.

Het bleek daarnaast uit te maken met welke verwachtingen iemand aan het boek begonnen was. De flaptekst wekte misschien meer de verwachting van een verhaal sterk uit het perspectief van het kind, en een iets diepgravender analyse van de positie van het kind. Als je uit die gedachte begon te lezen, kwamen alle andere personages (die toch veel aandacht kregen) over als irritante randfiguren. Begon je wat meer blanco aan het boek, dan kwam het als geheel wat beter binnen.

Voor de volgende keer maar weer iets stevigers.