Oktober 2011: Vissen veranderen bij kou van zwemrichting

De mooiste alternatieve titel voor dit boek kwam van Rutger: Extreem koud en steeds dichterbij. Verder waren we het er over eens dat de titel, hoewel erg lang, de lading toch wel dekte. Iemand merkte wel scherp op dat met zo'n moeilijke titel en zo'n ingewikkelde auteursnaam moeilijke vragen in de boekhandel voor de hand liggen. (Sander had het boek dan ook in een boekhandel tussen de natuurboeken aangetroffen).

Het werd geen heel lange discussie deze avond. De kernvraag bleef of het bezwaarlijk is als een boek een keer lekker over the top is, zoals een romantische Kerstfilm waar uiteindelijk alles maar dan ook alles goedkomt. Het genre had duidelijk voor- en tegenstanders. Iedereen was het er over eens dat het boek gemakkelijk leest en zeker vermakelijk is.
Briljant? Nee. Echte literatuur? Ook niet.
De voorstanders van het genre vonden het lekker lezen, en vonden het geen probleem om na het dichtslaan va het boek alles weer te vergeten. De tegenstanders mopperden over bordkartonnen personages en voor de hand liggende verhaallijnen.

Het bleek daarnaast uit te maken met welke verwachtingen iemand aan het boek begonnen was. De flaptekst wekte misschien meer de verwachting van een verhaal sterk uit het perspectief van het kind, en een iets diepgravender analyse van de positie van het kind. Als je uit die gedachte begon te lezen, kwamen alle andere personages (die toch veel aandacht kregen) over als irritante randfiguren. Begon je wat meer blanco aan het boek, dan kwam het als geheel wat beter binnen.

Voor de volgende keer maar weer iets stevigers.

Augustus 2011: De vrije wereld

Dank aan Marianne voor het verslag!

De vrije wereld van David Bezmozgis wekt grote verwachtingen. Het is mooi vormgegeven, er wordt gesproken over de nieuwe Tsjechov of Roth. Maar wij kwamen tot de conclusie dat het boek de verwachtingen niet waar maakt. En David Bezmozgis is geen Anton Tsjechov en zeker geen Philip Roth.

Sander vond te weinig in het boek gebeuren. Het was voor hem te weinig interessant om door te lezen. Hij heeft het boek gelezen tot pagina 166. Rutger vond wel dat er in de laatste 100 pagina’s van het boek van alles gebeurde, toen werd het zelfs ook nog wel een beetje spannend, maar ook hij had er van tevoren meer van verwacht. Dindy zei dat de dingen die dan opeens voorvallen niet beklijven. Terwijl het boek gaat over zeer bepalende gebeurtenissen in het leven van de familie Krasnanski, is het erg op afstand geschreven en raakt het verhaal je niet. Arno vond het verhaal kabbelt. Terwijl het onderwerp van het boek zich wel leent voor een mooi geschreven verhaal. Aanvankelijk leek het wel wat te worden met De vrije wereld, maar gaandeweg vervlakte het erg. Alle emoties die in het boek zitten worden te weinig uitgewerkt, terwijl er heel veel vlug wordt aangestipt. We willen kortom meer weten van de personages en we hebben behoefte aan verdieping. Een andere kortom is: Het boek is prima te lezen, maar het pakt je nergens.
 
Voor de volgende keer lezen we: Vissen veranderen bij kou van zwemrichting van Pierre Szalowski. De opdracht is - naast lezen en er een mening over vormen - een alternatieve titel verzinnen, want deze is natuurlijk veel te lang.

Juni 2011: Legende van een zelfmoord

Een boek dat pas als je het gelezen hebt en er over door praat, vorm aanneemt in je hoofd. Door uit te wisselen wat wij in dit boek gelezen hadden en door vragen te stellen over de inhoud, voegden we als het ware een -nuttige- laag toe aan het boek. Vraag is dan wel of je dat moet willen: had het niet meer uit het boek zelf naar voren moeten komen?

Erg sterk was het hoofdverhaal, over de jonge Roy die door zijn -ietwat onverantwoordelijke- vader wordt meegenomen naar een onbewoond eiland. Omdat je uit de eerdere verhalen weet dat de vader zelfmoord pleegt, komt het als een enorme schok dat het in dit verhaal juist andersom is. Er zijn allerlei redenen te bedenken waarom de auteur dit doet, en het komt het boek erg ten goede.

Daarin telt ook mee dat in recensies te lezen is dat in werkelijkheid de jonge Vann (Roy) weigerde mee te gaan naar het eiland. De vader heeft de centrale rol. Hij denkt vooral aan zichzelf en slaagt er wonderwel in om na de dood van Roy dingen doen die zijn rol in het verhaal alleen maar verdacht maken. Arno suggereerde nog dat de zelfmoord van Roy een soort hallucinatie is?
Tegelijkertijd toont de vader na de zelfmoord ineens een inzicht in de belevingswereld van zijn zoon die hij daarvoor steeds miste. Zo lang ze samen zijn, verdiept hij zich vrijwel niet in het welzijn van zijn zoon en behandelt hem als een volwassene. Door bijvoorbeeld zijn nachtelijke huilbuien legt hij een enorme psychische druk op de schouders van zijn zoon.
We denken dat het woord Legende in de titel verklaard wordt door dit verhaal: dit is een sterk fictief gedeelte, misschien een soort What if?
Het verhaal laat je niet met rust, en maakt je nieuwsgierig naar ander werk van Vann, ook al lijkt hij steeds weer over de zelfmoord van zijn vader te schrijven.

De rest van het boek echter vonden we minder geslaagd. De andere verhalen beklijven niet, zeker niet de verhalen na het hoofdverhaal. Marianne gaat voor ons uitproberen of dat verandert als je die laatste verhalen eerst leest. Deze andere verhalen plaatsen de gebeurtenis van de zelfmoord van de vader wel in een kader, maar vallen in het niet vergeleken bij het hoofdverhaal. En alles bij elkaar, is het nu een roman met verschillende perspectieven of toch een verhalenbundel? Wordt het als roman neergezet omdat verhalenbundels het minder goed doen?

Er bleven wat losse eindjes over: hoe zit het nu met al die ogen? De ogen van de vissen, van Rhoda? En de rol van de vissen? En de vis op het omslag, met revolvers erin?